Bezmięsne dzieje Japonii

Obecnie przeciętny Japończyk zjada 44 kg mięsa rocznie. Przeciętny polak w 2017 roku zjadł 78,5 kg. Japończycy może nie dorównują nam w ilości konsumowanego mięsa, biorąc jednak pod uwagę na prawie bezmięsną historię Japonii, to i tak dobry wynik! Japonia jako górzysty kraj na wyspie nie ma ogromnych zasobów ziemi uprawnej. Hodowle zajmują miejsce, które według dawnych Japończyków mogło zostać lepiej zagospodarowane przez pola z warzywami i ryżem. Oczywiście dużą rolę w tym, że Japonia była krajem prawie wegetariańskim była religia. W buddyzmie szacunek do natury i jej czczenie są podstawą. Zbijanie i rozlew krwi było niewskazane. Niemożność wynikająca z samego braku zasobów mogła być jednak decydująca. Jedynym dostępnym mięsem […]

Roboty z XVIII wieku – karakuri-ningyō からくり人形

Czy jesteście w stanie sobie wyobrazić, że już w XVIII wieku w Japonii można było dostać herbatę podaną przez robota? Rzecz jasna były to o wiele prostsze konstrukcje niż dzisiejsza „sztuczna inteligencja” (taka jak na przykład android pracujący w jednym z japońskich centrów handlowych), jednak poznanie historii tych zabawek sprzed kilkuset lat może dać do myślenia jeśli chodzi o przyczynę postępu technologii w Japonii. Niezwykłe mechaniczne lalki, o których mowa, tworzone były w Japonii od XVIII w. do XIX w. Nazywane są karakuri-ningyō (からくり人形), gdzie słowo karakuri oznacza „urządzenie mechaniczne”, także służące do robienia żartów, zmylenia lub zaskoczenia kogoś, natomiast ningyō to „lalka”, „marionetka”, „kukiełka”. Mechanizm lalek Budowa lalek była […]

Kto i co jest na japońskich monetach i banknotach?

Japońska waluta, czyli jen (jap. en 円), to około 0,03454 zł (wg kursu z 25 lutego 2019 r.). Oznacza to, że 100 jenów kosztuje ok. 3,45 zł. W obiegu są monety: 1, 5, 10, 50, 100 i 500 jenów, oraz banknoty 1,000, 5,000 i 10,000 jenów. Co jednak znajduje się na poszczególnych z nich? Monety Nominał Awers Rewers Zdjęcie 1 młody krzew nominał   5 łodyga ryżu [moneta z dziurką]   10 świątynia Hōōdō, Byōdō-in gałązka iglasta   50 chryzantema pięćdziesiątka   100 kwiaty wiśni japońskiej (sakura) setka   500 drzewo paulowni – drogocenne drewno bambus, mandarynka   Banknoty Nominał Awers Rewers Zdjęcie 1,000 Hideyo Noguchi – znany bakteriolog góra […]

Abdykacja cesarza Japonii

30 kwietnia 2019 r., zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, obecny cesarz Akihito zrezygnuje ze swojej funkcji symbolicznej głowy państwa i przekaże ją swojemu najstarszemu synowi, 58-letniemu Naruhito. Temat jest szeroko dyskutowany w całej Japonii od czasu kiedy 84-letni obecnie cesarz wypowiedział się publicznie na temat swoich obaw o trudności w pełnieniu obowiązków ze względu na nienajlepszy stan zdrowia. Ta wypowiedź z sierpnia 2016 r. została zinterpretowana jako chęć abdykacji. Japońskie prawo nie przewidziało takiej możliwości, a sam cesarz zgodnie z prawem nie może bezpośrednio wyrazić chęci rezygnacji z tronu cesarskiego. Rząd japoński w czerwcu 2017 r. zdecydował się jednak wyjść na przeciw oczekiwaniom cesarza i uchwalić nowe prawo, zgodnie z którym […]

Muzeum Meiji (明治村)

Jeżeli jesteście ciekawi, jak wyglądało życie w Japonii w epoce Meiji (1868-1912), kiedy to kraj otworzył się dla zagranicznych przybyszy i idei, warto odwiedzić Muzeum Meiji (Meiji-mura 明治村, czyli dosłownie „wioska Meiji”) w miejscowości Uchiyama, około 30 minut pociągiem z Nagoji, prefektura Aichi. „Wioska” wydaje się bardziej trafionym określeniem niż „muzeum”, ponieważ ten malowniczo położony teren o powierzchni ponad 1,000,000 m2 jest rekonstrukcją ponad 60 budowli z epoki. Epoka Meiji była bardzo ważnym okresem w kształtowaniu się współczesnej Japonii. To wtedy kultura japońska zaabsorbowała i zasymilowała zachodnią kulturę i technologię. Widoczne jest to również w architekturze, która charakteryzowała się połączeniem tradycyjnego budownictwa drewnianego z okresu Edo (1615-1867) ze stylami i […]

Japońscy wojownicy – ninja 忍者, samurai 侍 i rōnin 浪人

  Japońscy wojownicy, mimo że już nie zamieszkują Kraju Kwitnącej Wiśni od czasów restauracji ery Meiji (1868), wciąż są inspiracją dla artystów oraz autorów książek, gier i komiksów. Czym jednak tak naprawdę różnią się pomiędzy sobą tak dobrze nam znani samurai i ninja? Do odpowiedzi na to pytanie przydatna będzie krótka charakterystyka najpopularniejszych wojowników wywodzących się z Japonii. Dowiemy się  jakie posiadają cechy, czym się różnią od siebie, co oznaczają ich nazwy a także jakiej używali broni. Ninja (忍者 ) jest to ekspert specjalizujący się w szpiegowaniu, zamachach i sztukach walki. Wojownicy działali od okresu Kamakura do okresu Edo. Poprawne japońskie określenie to shinobi-no-mono ( 忍の者), jednak słowo ninja (忍者) rozpowszechniło się szerzej ze względu na […]

Rzymskie monety z IV w. odnalezione na Okinawie

  Na wyspie Okinawa dokonano przełomowego z punktu widzenia historii Japonii odkrycia. Z ruin zamku Katsuren (Katsuren-jō 勝連城) w mieście Uruma wydobyto monety pochodzące najprawdopodobniej ze starożytnego Rzymu. Jest to pierwsze tego typu odkrycie na terenie Japonii. Wiadomo było już, że między XII a XV w. Okinawa prowadziła bardzo ożywione kontakty handlowe z Chinami i Azją Południowo-Wschodnią, jednak to znalezisko wskazuje na nieznany dotąd związek japońskiej wyspy z Europą. Odnaleziono cztery monety, jednak wizerunek na nich jest nieczytelny ze względu na zniszczenie powierzchni. Za pomocą prześwietlenia naukowcom udało się zobaczyć wizerunek, który według nich przypomina Konstantyna I i żołnierza trzymającego włócznię. Oprócz tego wykopano również monetę z Imperium Osmańskiego z XVII wieku i […]

Książę Shotoku 聖徳

  Jak zapewne wiecie, w Japonii można wyróżnić dwie główne religie: shintoizm i buddyzm. Książę Shotoku 聖徳 był regentem wyznaczonym przez cesarzową Suiko w 593 r. Jest znany również jako Książę Umayado czy Książę Kamitsumiya. Jego największą zasługą jest wypromowanie buddyzmu w Japonii. Książę Shotoku jest również uważany za autora słynnego określenia „Kraj Wschodzącego Słońca”. Jako wielki zwolennik buddyzmu zbudował wiele buddyjskich świątyń w okolicy Kansai. Najbardziej znanymi z nich są świątynie Shitennoji w Osace oraz Horyuji w Narze, Jego dworski pałac, Ikaruga-no-miya, umieścił we wschodnim roku kompleksu świątynnego Horyu. Buddyzm był również dla niego inspiracją do zmiany systemu hierarchii na dworze. W oparciu o konfucjańską teorię prawa stworzył nowy system […]

Hōjō Tokimune 北条 時宗 – propagator kodeksu bushido

Hōjō Tokimune 北条 時宗 (1251-1284) to jedna z ważniejszych postaci historycznych w historii Japonii. Należał do rodu Hōjō, który de facto sprawował władzę podczas tzw. siogunatu Kamakura (1185-1333). W wieku 18 lat został mianowany tytułem shikken, czyli regenta shoguna. Podczas jego rządów wszystkie trzy oficjalne władze, czyli cesarz, regent cesarza oraz doradca cesarza, zostały zupełnie zmarginalizowane przez przedstawicieli rodu Hōjō. Było to możliwe dzięki twardym rządom. Okres Kamakura to czas wielkiego najazdu mongolskiego na Japonię. Tokimune zdecydował, że nie będzie płacił okupu Mongołom, którzy przejęli władze w Pekinie. Po pierwszej nieudanej inwazji w 1247, Mongołowie ponownie zostali pokonani, tym razem za pomocą „boskiego wiatru” kamikaze, czyli tajfunu, który zmiótł ich wojska z […]

Historia Polski i Japonii – tabela od XVI wieku do początku XX wieku

Druga część naszej porównawczo-historycznej tabeli dziejów Polski i Japonii. Zwróćcie szczególną uwagę na czas po stronie japońskiej po 1639 roku – Japonia ponad 200 lat przebywa w izolacji od innych krajów! Polska Japonia 1582 Śmierć Ody Nobunagi. Początek okresu świetności Toyotomi Hideyoshiego. Przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy. 1596   1600  Bitwa pod Sekigaharą. 1603  Ustanowienie Edo-bakufu (rządy bakufu Tokugawów). Tokugawa Ieyasu ustanawia rządy bakufu w Edo (dzisiejsze Tokio). 1639  Oficjalna izolacja kraju. Rząd Edo wydaje rozkaz całkowitej izolacji Japonii od kontaktów zewnętrznych. Hetman Sobieski zostaje wybrany na króla Polski.  w 1683 stutysięczne wojsko Jana III Sobieskiego pokonuje Ottomanów pod Wiedniem. Wycofują się do Belgradu. 1674   Stanisław Poniatowski, kochanek […]

Historia Polski i Japonii – tabela od starożytności do XVI wieku

Co działo się w Japonii, gdy władzę sprawował Władysław I Łokietek, a jakie były nastroje w Polsce, kiedy w Japonii ustalono rządy wojskowe shogunatu? Dzięki poniższej tabeli będziecie mogli szybko i łatwo porównać dzieje historyczne Polski i Japonii w poszczególnych okresach. Polska Japonia Rozwój kultury łużyckiej. B800  A400  B300 Ryż zostaje wprowadzony do Japonii. Dalsze zjednoczenie kraju pod władzą dworu cesarskiego Yamato. Początek osiedlania się Słowian. 400- 600  538 Wprowadzenie buddyzmu, 574 Narodziny księcia Shoutoku. Żył do 622 r. Był synem cesarza Youmei. W 593 r. władzę przejęła cesarzowa Suiko. 592 Mianowanie Suiko cesarzową, pierwsza kobieta władająca krajem. Początek okresu Asuka (592-645). 600 Pierwsi misjonarze japońscy wyruszają do Chin dynastii Sui. Plemię […]

Tomoe Gozen 巴 御前, słynna kobieta-samuraj

Pierwsze skojarzenie ze słowem „samuraj” to obraz silnego, odważnego mężczyzny. W historii Japonii wsławiła się jednak również pewna damska postać, która dzięki swoim wyjątkowym umiejętnościom, sile i odwadze jest do dziś symbolem silnej kobiety. Tomoe Gozen 巴 御前 jest jedną z nielicznych kobiet-wojowniczek, które do dziś mogą inspirować inne dziewczyny chcące udowodnić wszystkim, że płeć nie ma znaczenia, a jedyne co się liczy, to siła i umiejętności. Należy wspomnieć, że w XII-wiecznej Japonii szkolenie militarne kobiet nie było czymś niespotykanym. Skupiano się jednak głównie na tym, aby wojowniczka (zwana onna bugeisha 女武芸者) mogła ochronić siebie i swoje domostwo w razie ataku. Tomoe Gozen wyróżnia jednak fakt, że jej styl walki nie polegał na […]