Festiwal śniegu w Sapporo – さっぽろ雪まつり

Co robią zimą mieszkańcy mroźnej japońskiej wyspy Hokkaidō? Przyozdabiają stolicę prefektury niesamowitymi rzeźbami z lodu! Co roku w drugim tygodniu lutego przez ok. tydzień w Sapporo odbywa się Festiwal Śniegu (Sapporo Yuki Matsuri, さっぽろ雪まつり). Festiwal jest połączeniem wystawy i konkursu rzeźb ze śniegu i lodu odbywającym się ood 1950 roku. Rzeźby ustawiane są wzdłuż alei Ōdori w dzielnicy rozrywki Susukino oraz w parku Satorando. Od 1974 r. do konkursu dopuszczanych jest kilkanaście drużyn zagranicznych wybranych na podstawie nadesłanych projektów. W tym roku festiwal odbędzie się po raz 69., w dniach 4-11 lutego. Z początku było to lokalne wydarzenie, jednak z czasem zamieniło się w międzynarodowy event. Na pewno wpływ na to miało wsparcie udzielone organizatorom […]

Cytrusowa kąpiel i dynia, czyli zimowe przesilenie – tōji 冬至

Zima potrafi być długa i ciężka, jednak w Japonii jest wciąż żywa tradycja, która pozwala się przygotować fizycznie i psychicznie do tej surowej pory roku. Astronomiczny początek zimy jest obchodzony jako święto w różnych krajach Azji, w tym również Japonii. Wypada zwykle około 21 lub 22 grudnia i nosi nazwę tōji 冬至. Jest to najdłuższa noc w roku i według Japończyków również dzień, od którego temperatura będzie coraz niższa. Innymi słowy, jest to symboliczny początek zimy. Japończycy w tym czasie dokonują różnych „rytuałów”, które tradycyjnie miały ułatwić przetrwanie zimy w zdrowiu i dobrym samopoczuciu. Potrawy z dyni i inne rzeczy z głoską n Bardzo popularną potrawą w ten dzień jest gotowana […]

Tradycja czy obowiązek? Kartki noworoczne nengajō 年賀状

W zachodniej kulturze, mimo postępu technologicznego i wszechobecnego internetu, wciąż można spotkać się z tradycją wysyłania kartek świątecznych tradycyjną pocztą. W Japonii zwyczaj ten jest traktowany o wiele bardziej poważnie. Kartki noworoczne, ponieważ z tej okazji Japończycy składają sobie życzenia, wysyłają dosłownie wszyscy – zarówno rodziny, znajomi, jak i firmy. Co to jest nengajō 年賀状 Kartki noworoczne, zwane po japońsku nengajō 年賀状 są wysyłane tak, aby doszły do adresatów dokładnie 1 stycznia. W związku z tym poczta stara się szybciej realizować takie przesyłki – trzeba jedynie oddać pocztówkę od połowy do końca grudnia i oznaczyć na kartce napisem nengajō. W przeciwieństwie do znanych w Polsce i ostatnio popularnych składanych kartek wysyłanych w kopertach, nengajō mają zwykle format pocztówki, […]

Święto dla wytrwałych – Tamaseseri Matsuri 玉取祭

W Polsce zostało już kilka dni do Świąt, w Japonii trochę więcej do równie dużego święta, co nasze Boże Narodzenie, czyli Nowego Roku (jap. Oshōgatsu お正月). W Japonii właśnie po Nowym Roku obchodzone jest kolejne i nieco osobliwe święto, które kryje w sobie wróżbę na przyszły rok. Tamaseseri Festival (jap. Tamaseseri Matsuri 玉取祭 lub 玉せせり) odbywa się co roku na początku stycznia w Fukuoce. Głównym wydarzeniem są swojego rodzaju zawody 2 drużyn, składających się z odzianych jedynie w przepaski mężczyzn, którzy próbują odebrać sobie piłkę, ważącą niemal 8 kilogramów. Jakby tego było mało, zawodnicy cały czas oblewani są zimną wodą. Jedna ze wspomnianych drużyn zwie się Drużyną Ziemi (jej członkowie to […]

Ubijanie mochi – mochitsuki 餅つき

O mochi pisaliśmy już kilka razy – jako o tradycyjnym japońskim deserze lub składniku potraw, a także przy okazji omawiania noworocznych tradycji. Dziś skupimy się na ceremonii „bicia”, czyli tradycyjnego wytwarzania mochi, na które można się natknąć przed Nowym Rokiem, czyli mochitsuki 餅つき. Mochitsuki, czyli dosłownie „ubijanie mochi”, to dość widowiskowy i wymagający krzepy sposób obróbki pożywienia. Samo mochi wytwarzanie jest z kleistego ryżu, dlatego przygotowania do mochitsuki zaczynają się dzień wcześniej, kiedy płucze się ryż i zamacza go na noc. Następnego ranka umieszcza się go w specjalnym, kwadratowym koszyku zwanym seiro (蒸篭), służącym do gotowania na parze. Po około 40-45 minutach parowania ryż jest gotowy do ubijania. Umieszcza się go w […]

Jednookie szczęście, czyli lalka daruma – 達磨

Japońska lalka daruma (達磨) nieco przypomina dobrze znaną Polakom pękatą lalkę ”wańkę-wstańkę”. Cięższa u podstawy, ilekroć przewrócona, zawsze wraca do pozycji pionowej. Według Japończyków świadczy to o magicznej mocy lalki, która pomaga swojemu właścicielowi w przezwyciężaniu niepowodzeń, ”podnoszeniu się” po porażkach. Kim jest zatem Daruma? Według legend Daruma to buddyjski mnich, który żył w V lub VI w. naszej ery. Miał on odbyć podróż z ojczystych Indii do Chin, dzięki czemu za jego sprawą powstał w Chinach buddyzm chan, który w Japonii przyjął nazwę zen. Jedna z legend głosi, iż daruma odbył kilkuletnią medytację w pobliżu klasztoru Shaolinssu. To właśnie wtedy, siedząc bez ruchu, przodem do ściany, miał stracić nogi. […]

Japońska etykieta, czyli jak zachować się przy stole

Zanim na stół podane zostaną japońskie potrawy (zarówno w restauracji, jak i domu prywatnym), należy zapoznać się z etykietą, która jest nieco różna od tej zachodniej. Wystarczy jednak wykazać odrobinę chęci, skupić się na okazywaniu szacunku na współtowarzyszy i gospodarza oraz dyskretnie obserwować, jak zachowują się pozostali, aby nie narazić się na niepotrzebne faux-pas. Aby ułatwić wam odprężenie się przy japońskim posiłku, przygotowaliśmy krótki przewodnik obowiązujących przy stole zasad. Sposób siedzenia (gdy krzeseł brak) Istnieją dwie pozycje przy stole – podobnie jak w przypadku języka, mówimy o „formalnym” i „nieformalnym” sposobie siedzenia. Oficjalny sposób to seiza 正座, czyli klęczenie z nogami mocno złączonymi z najszlachetniejszą częścią ciała opartą na piętach. Uwaga – po […]

Przewodnik po prefekturach – Ōita 大分

  Ōita to niepozorna prefektura słynąca przede wszystkim z gorących źródeł. Znajduje się w południowej części kraju, na wschodnim wybrzeżu wyspy Kiusiu (Kyūshū) i jest 24. co do wielkości i 33. co do liczby mieszkańców prefekturą w kraju. Graniczy z prefekturą Miyazaki na południu, a z Fukuoką i Kumamoto na zachodzie. Co warto zobaczyć Beppu – stolica gorących źródeł w Japonii. W mieście można poddać się różnego rodzaju gorącym kąpielom, kąpielom błotnym, piaskowym i parowym. Koniecznie trzeba zobaczyć tzw. „piekła”, czyli widowiskowe gorące źródła, które ze względu na swoją bardzo wysoką temperaturę nie nadają się do kąpieli, tylko do podziwiania. Yufuin – niewielkie miasteczko w okolicy Beppu, z licznymi kafejkami, restauracjami i sklepikami z lokalnym […]

Ceremonia parzenia herbaty chanoyu 茶の湯

  Ceremonia herbaty (chanoyu 茶の湯, dosłownie „wrzątek na herbatę”), zwana również chadō, sadō  茶道, czyli „drogą herbaty”, jest japońskim obyczajem polegającym na uroczystym przyrządzaniu i podawaniu zielonej herbaty. Towarzyszą temu pewne reguły, z tradycję sięgającą nawet kilkunastu wieków. Herbata dotarła do Japonii z Chin w VIII wieku, natomiast parzona podczas ceremonii matcha 抹茶, czyli sproszkowana zielona herbata, pojawiła się dopiero w XIV wieku. Rytuał herbaciany rozpowszechniła buddyjska szkoła zen. Istotą picia matcha było oczyszczenie duszy poprzez zjednoczenie się z naturą. Chanoyu towarzyszy klimat spokoju i wdzięku, a także wyrafinowana, ale jednocześnie skromna estetyka. Ceremonie pełne odbywają się w pawilonach chashitsu i charakteryzują się rozbudowanym rytuałem. Chashitsu jest wolno stojącym pawilonem o rozmiarach czterech i pół […]

Teatr kobiet – Takarazuka 宝塚

Poza tradycyjnymi teatrami, czyli no, kabuki, czy bunraku w Japonii niezwykle popularny jest również kobiecy teatr Takarazuka (jap. Takarazuka Kagekidan 宝塚歌劇団). Dlaczego kobiecy? Poza tym, iż wszystkie role odgrywane są przez kobiety, zarówno męskie, jak i damskie, także widownię stanowią niemalże w 100% przedstawicielki płci pięknej. Początki damskiego teatru Geneza powstania teatru Takarazuka sięga roku 1913, kiedy w miejscowości Takarazuka, w jednym z ośrodków wypoczynkowych powstał żeński chór (Takarazuka Shokatai), który miał uatrakcyjniać turystom czas. Występy tak się spodobały, iż w 1919 r. powstała oficjalna siedziba teatru (Shinkagekijō) oraz szkoła muzyczna (dzisiaj: Takarazuka Ongaku Gakkō). Szkoła muzyczna Takarazuka Naukę w niej mogą rozpocząć dziewczęta pomiędzy 15 a 18 rokiem życia. Kandydatki, które przejdą […]

Cztery przydatne japońskie zwroty, których nie znajdziesz w języku polskim

W języku japońskim istnieje wiele zwrotów, które nie mają swoich odpowiedników w języku polskim ani angielskim. Z tego powodu trudno je zdefiniować, a sprawdzenie w słowniku nie zawsze dokładnie oddaje niuanse. Poniżej przedstawiamy Wam cztery takie słówka i zwroty, które używane są na co dzień w Japonii, wraz z wytłumaczeniem sytuacji, w których można je użyć. 1. Yoroshiku onegaishimasu よろしくお願いします Każdy, kto uczy się japońskiego, natknie się na tę frazę gdzieś na początku swojej nauki. W języku polskim tłumaczy się ją jako „proszę o wyrozumiałość”. Używa się jej najczęściej po przedstawieniu się. Chociaż witanie się z kimś po raz pierwszy słowami „dzień dobry, mam na imię Janek, proszę o wyrozumiałość” może […]

Świątynia od kotów i szczęścia w miłości

W Japonii dużą wagę przywiązuje się do małżeństwa. Istnieje wiele sposobów ułatwiających Japończykom odnalezienie tej właściwej osoby. Oprócz współczesnych „swatów” popularne jest również odwiedzanie miejsc uważanych za posiadające moce lub energię (tzw. „power spot”) pomagającą w odnalezieniu „tej jedynej” albo „tego jedynego” (czyli pełniących funkcję en-musubi 縁結び. Może to być miejsce na łonie natury lub świątynia. Jedna z nich, prawdopodobnie najbardziej popularna, znajduje się w Tokio. Świątynia Imado (Imado-jinja 今戸神社) Znajduje się kilka kroków od stacji metra Asakusa. Ta świątynia shintoistyczna poświęcona jest cesarzowi Ojin oraz bóstwom Izanagi-no-mikoto i Izanami-no-mikoto, parze demiurgów, którzy zgodnie z mitologią japońską stworzyli świat. Są rodzeństwem, jednak ich ślub zaskutkował wydaniem na świat licznego potomstwa w postaci […]