Zimno? Spróbuj japońskiego kociołka nabe 鍋

Gdy dni stają się coraz krótsze, a wieczory chłodniejsze, nie ma nic przyjemniejszego niż wspólny ciepły posiłek. Zarówno w restauracjach, jak i w domach, ulubioną potrawą Japończyków staje się gorąca zupa przygotowywana bezpośrednio na stole. Nabe 鍋 lub nabemono 鍋物 to potrawa kuchni japońskiej, która jest serwowana gdy tylko nastaną w Japonii zimniejsze dni. Nabe jest przyrządzane i podawane w hinabe- kociołku, który jest cały czas podgrzewany na przenośnej kuchence. Wspólne jedzenie z jednego naczynia nikomu nie uwłacza, a wręcz przeciwnie, wzmacnia więź między spożywającymi posiłek osobami i jest doskonałą towarzyską rozrywką. Ma jeszcze jeden niewątpliwy plus – parujący kociołek ogrzewa pomieszczenie, co nie jest bez znaczenia w japońskim mieszkaniu pozbawionym centralnego […]

Jednorazowe ogrzewacze – Kairo カイロ

  Japońska zima w większości regionów kraju nie jest tak surowa jak w Polsce. Potrafi dać się jednak dość mocno we znaki, ponieważ w japońskich mieszkaniach nie ma centralnego ogrzewania, a izolacja budynków również nie jest zbyt gruba. Są jednak inne sposoby na ogrzanie się, a jednym z nich jest wynalazek o nazwie kairo (カイロ). Co to jest kairo Są to niewielkie, płaskie paczuszki, często samoprzylepne, które po odklejeniu papieru zaczynają wytwarzać ciepło pomagające w utrzymaniu odpowiedniej temperatury ciała, a co za tym idzie, komfortu, bez potrzeby noszenia grubych swetrów. Sposób użycia Kairo przykleja się na ubranie (nie na skórę) w różnych częściach ciała. Najczęściej jest to górna lub dolna […]

Japoński jesienny owoc – persymona (kaki 柿)

Z każdą z czterech pór roku, jakich można doświadczyć w Japonii, związany jest jakiś wyjątkowy, sezonowy przysmak. Jesienią cała Japonia zajada się owocami persymony, czyli kaki 柿. Jest to jedyny czas, kiedy można skosztować tego wyjątkowo smacznego owocu. Owoc przypomina wyglądem pomarańczowego pomidora. Po obraniu grubej skórki i rozcięciu na pół ukazuje się soczysty miąższ z kilkoma dużymi pestkami w środku. Dojrzałe owoce persymony są przepyszne, słodkie, soczyste i rozpływają się w ustach. W smaku przypominają połączenie brzoskwini, moreli i wanilii, nic więc dziwnego, że wszyscy je tak uwielbiają. Są to również doskonałe owoce na podniesienie odporności – zawierają dużo witaminy C oraz A. Kaki dojrzewają w Japonii na jesień i jest to czas, […]

Japońskie legendy miejskie

Długie jesiennie wieczory sprzyjają opowiadaniu sobie strasznych historii. Jakich opowieści boją się Japończycy? 1. Kuchisake onna (口裂け女) Historia Kuchisake onna, czyli Kobiety z rozciętymi ustami, to jedna z najstarszych i najpopularniejszych legend miejskich z Japonii. Opowiada ona o kobiecie bardzo pięknej i bardzo próżnej (wg niektórych wersji była ona żoną samuraja), która przez swą niewierność została zamordowana przez męża, który rozciął jej usta nożem. Kuchisake onna, jako mściwy duch, zaczepia przypadkowych ludzi i zadaje im pytanie: „Czy jestem piękna?”. Jeśli odpowiedź nieszczęśnika będzie przecząca, zostanie on od razu zamordowany. Odpowiedź twierdząca także go nie ocali – wówczas Kuchisake onna odkryje swą twarz i okaleczy go na swoje podobieństwo, przecinając mu […]

Jadalne kasztany – kuri 栗

Jadalne kasztany to jesienny przysmak, który jest bardzo popularnym składnikiem dań i deserów w Japonii o tej porze roku. Można go jednak ostatnio bez problemu znaleźć również w polskich sklepach. Jadalne kasztany, czyli po japońsku kuri 栗, to owoc rośliny castanea crenata, występującej głównie w Japonii, Korei Południowej, Chinach i na Tajwanie. W polskich sklepach, na przykład ze zdrową żywnością, można bez problemu znaleźć obrane i ugotowane kasztany gotowe do spożycia jako przekąska. Mają tyle witaminy C, co cytryny, i są polecane dla alergików, ponieważ nie uczulają. W Japonii kuri, oprócz bycia pyszną przekąską, są również składnikiem tradycyjnych japońskich słodyczy zwanych wagashi. Kuri manjū (栗饅頭) to miękkie ciastko z mąki pszennej, ryżowej […]

Japoński sposób na zimno – kotatsu 炬燵

Kto odwiedził Japonię zimą ten wie, że trzeba się przyzwyczaić do temperatury, jaka panuje w japońskim domu. Japończycy nie mają centralnego ogrzewania, a warstwa izolacyjna domów również nie jest zbyt imponująca ze względu na konieczność budowania lekkich konstrukcji przez częste trzęsienia ziemi. Z reguły dogrzewają swoje domy piecykami na energię elektryczną lub klimatyzatorami z funkcją ogrzewania.  Jednak prąd jest bardzo drogi, więc większość Japończyków ogranicza się do ogrzewania tylko tego pomieszczenia, w którym w danej chwili przebywają. Dosyć często wykorzystywany jest również bardzo lubiany kotatsu (炬燵). Jest to niski drewniany stolik, pod którym podłoga jest nieco obniżona względem pozostałej  części pomieszczenia. Stolik posiada grzałkę umieszczoną pod blatem, przykrywany jest grubym kocem lub […]

Japońskie bajki – Księżycowy Królik 月の兎

Jesienne miesiące września i października to w Japonii czas obserwowania księżyca w pełni, czynności nazywanej tsukimi (月見). Podziwianie księżyca ma swoje korzenie już w epoce Heian (794-1185). Z księżycem wiąże się bardzo ciekawa legenda o króliku Tsuki no Usagi (月の兎), również powstała w okresie Heian, będąca częścią antologii Konjaku Monogatarishū (今昔物語集). Dawno, dawno temu Małpa, Królik i Lis  żyli razem w lesie. Pan Niebios obserwował ich i postanowił sprawdzić, które ze zwierząt jest najbardziej szlachetne. Zstąpił do lasu jako głodny staruszek. — Przybywam z bardzo daleka, jestem zmęczony podróżą. Czy moglibyście mnie nakarmić? — powiedział do zwierząt. Małpa nazbierała i przyniosła staruszkowi owoce, a Lis złowił rybę i również oferował ją zmęczonemu podróżnikowi. Tylko Królik […]

Japońskie grzyby

Dla większości Polaków grzyby są jedynie dodatkiem wykorzystywanym w kuchni do przyrządzania wielu potraw oraz przetworów na zimę. Dla Japończyków są natomiast nie tylko składnikiem wykorzystywanym w wielu daniach, ale również źródłem cennych składników odżywczych. Wiele gatunków tych leśnych przysmaków znajduje szerokie zastosowanie w medycynie, szczególnie w terapii antynowotworowej. shiitake (椎茸、香蕈), czyli twardziak japoński – jest jednym z najpopularniejszych grzybów w Azji. Łatwo dostępny również w polskich sklepach. Dzięki swojemu niepowtarzalnemu smakowi i aromatowi znajduje swoje wszechstronne zastosowanie w kuchni japońskiej i nadaje się do spożycia w wersji suszonej, marynowanej, a nawet na surowo! Oprócz walorów smakowych, grzyby shiitake posiadają właściwości lecznicze. Zawarte w nich składniki odżywcze oraz witaminy wspierają układ odpornościowy […]

Symbol Japonii – chryzantema 菊

Jedną z cech japońskiej kultury, widoczną zwłaszcza w literaturze, sztuce i estetyce, a także w kuchni, jest uwrażliwienie na rytmy przyrody i zmieniające się pory roku. Ten charakterystyczny dla Japończyków rodzaj wrażliwości zwany jest po japońsku kisetsukan 季節感. Zjawiskiem przyrodniczym charakterystycznym dla września jest kwitnienie chryzantem (kiku 菊). Kwiaty te są z tym miesiącem tak mocno związane, że inną nazwą września jest właśnie „miesiąc chryzantem” (kikuzuki 菊月). 9 września (pierwotnie 9. dnia 9. miesiąca księżycowego) obchodzone jest w Japonii Święto Chryzantem (Kiku no sekku 菊の節句). Właściwa nazwa uroczystości to Chōyō no sekku – jest to święto o rodowodzie chińskim, wywodzące się z tradycji taoistycznej. Historia jego świętowania w Japonii sięga okresu Heian (794-1185). Wedle […]

Trzęsienie ziemi na Hokkaido

W czwartek o 3:08 czasu lokalnego japońską wyspę Hokkaidō nawiedziło trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,7 i głębokości 40 km. Poinformowano o co najmniej 8 ofiarach śmiertelnych i ok. 40 osobach zaginionych. Nastąpiły także zakłócenia w pracy sieci telefonicznej, a ok. 3 mln gospodarstw zostało pozbawionych prądu. Z powodu zawalenia się budynku jednego z terminali, konieczne było zamknięcie lotniska New Chitose. Wstrzymano także kursowanie pociągów shinkansen. Ze względu na ryzyko osuwisk i zawaleń, mieszkańcom Hokkaido zalecono zachowanie szczególnej ostrożności. Japonia wciąż walczy ze skutkami tajfunu Jebi, który 4 września przeszedł przez kraj, a wskutek którego zmarło 11 osób, a ponad 600 zostało rannych. Było to kolejne z serii nieszczęść, jakie tego […]

Owara kaze no bon おわら風の盆

Wrzesień to w Polsce czas dożynek, czyli święta plonów. Podobnie świętuje się w mieście Yatsuo w prefekturze Toyama. To właśnie tam 1 września rozpoczęło się coroczne matsuri Owara kaze-no bon おわら風の盆, czyli festiwal, w który jest formą modlitwy do bogów o bogate plony i ochronę przed wiatrem. Odbywa się co roku przez 3 dni począwszy od 1 września. Według tradycyjnego kalendarza japońskiego, jest to dokładnie 210. dzień licząc od pierwszego dnia wiosny. Uważa się, że jest to dzień, w którym rolnicy często muszą się zmierzyć z klęskami naturalnymi takimi jak tajfun. „Bon” widniejący w nazwie tego święta pochodzi od święta Obon, podczas którego oddaje się cześć zmarłym przodkom (pisaliśmy o nim tutaj). […]

Witaj szkoło! Początek roku szkolnego w Japonii

W Polsce w niezliczonych podstawówkach, gimnazjach i liceach właśnie zainaugurowano nowy rok szkolny. W tym samym czasie także Japończycy wracają do szkoły – 1 września rozpoczyna się bowiem drugi trymestr zajęć, jednak w niektórych rejonach Japonii (zwłaszcza na Hokkaidō) z racji skrócenia wakacji letnich, lekcje zaczęły się już 20 sierpnia! W Japonii obowiązkiem szkolnym objęte są dzieci od 6 do 15 roku życia (szkoła podstawowa i gimnazjum). W przeciwieństwie do Polski i innych krajów Zachodu, w Japonii zarówno rok szkolny jak i akademicki rozpoczynają się już w kwietniu! Nauka w szkołach przebiega przeważnie w systemie trymestralnym. Pierwszy trymestr trwa od kwietnia od ok. 20 lipca, kiedy to zaczynają się wakacje […]