Jak radzić sobie bez kieszeni?

Inrō (印籠) to bardzo poręczny wynalazek – mała sakiewka, pudełeczko, umożliwiający noszenie ze sobą przedmiotów. Tradycyjne japońskie ubrania naturalnie nie miały kieszeni, jednak ludzie zawsze czują potrzebę noszenia przy sobie różnych drobiazów. Dlatego w Japonii stworzono inrō. Noszono je przywiązane do pasa oplatającego talię zwanego obi (帯). Jak wiele przedmiotów codziennego użytku w […]

Zabawa nie tylko dla dzieci, czyli papierowe sumo – kamizumo 紙相撲

Większość osób jest zaznajomiona z narodowym sportem Japonii, jakim jest sumo (jap. sumō 相撲). Istnieje jednak inna, nieco „lżejsza” wersja tej dyscypliny – lżejsza, ponieważ zawodnicy są z papieru. Historia kamizumo 紙相撲, sięga czasów, gdy tradycyjne sumo z postawnymi zawodnikami stawało się popularne, czyli w okresie Edo (1603-1868). W tym samym czasie pojawiły się we […]

Krówka z kiwającą głową

Akabeko (赤べこ), czyli dosłownie „czerwona krowa” to tradycyjna figurka z rejonu Aizu (会津) w prefekturze Fukushiuma (福島県). Jej charakterystyczna cecha to ruchoma głowa, kiwająca się z góry na dół i na boki. Sama figurka wzorowana jest na legendarnej czerwonej krowie, która pomagała regionowi w czasie różnych kataklizmów. Jednym z nich był upadek buddyjskiej świątyni Enzō-ji (円 […]

Nekropolia wyrzeźbiona w zboczu

Kashiya Yokoana-kofun gun (柏谷横穴群) to Nekropolia w mieście Kannami (函南町), w prefekturze Shizuoka (静岡県). Składające się z 300 do 500 grobowców cmentarzysko znane jest w Japonii od dawna, i od dawna badane przez archeologów. Uważa się, że grobowce powstały między VI a VIII wiekiem naszej ery. W najstarszych z nich można znaleźć szczątki ludzkie pochowane razem z przedmiotami codzien […]

Miniaturowe drzewka, czyli bonsai 盆栽

Pielęgnacja rosnących w doniczce drzewek tak, aby wyglądały zupełnie jak miniaturki swoich pełnowymiarowych odpowiedników, jest o wiele trudniejsza, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Nic dziwnego, że bonsai 盆栽 (bon – taca lub płaski pojemnik, sai – roślina) nosi w Japonii rangę sztuki. Historia sztuki bonsai Wywodzi się ona z Chin. Pierwsze wzmianki o bonsai pochodzą […]

Wachlarz o jednym zastosowaniu

Harisen (張り扇) to wachlarz nadzwyczajnych rozmiarów, pochodzący z tradycyjnych scenek komediowych. Jego zastosowanie jest proste, służy do… bicia ludzi. Ale bez przesady, w żadnym razie nie chodzi o to, by wyrządzić komuś krzywdę. Uderzenie harisenem nie jest w zasadzie bolesne, za to bardzo głośne. I o to w całym urządzeniu chodzi. Wachlarz jest tradycyjnie wykorzystywany w dwuosob […]

Książe z bajki na… ropusze?

Jiraya (児雷也) – postać z japońskiego folkloru, nija posługujący się magią. Jego przygody znane jako Jiraiya Gōketsu Monogatari (児雷也豪傑譚) doczekały się wielu powieści, ekranizacji i dramatów stworzonych na ich podstawie mając istotny wpływ na wiele dzieł sztuki. Jiraiya to dziedzic klanu Ogata z wyspy Kisiu, który próbuje przywrócić rodzinie dawną świetność. Aby to zrobić zostaje̷ […]

Szanta zagrzewająca rybaków do pracy

Mowa o Sōran Bushi (ソーラン節) – ludowej pieśni japońskiej powstałej na kutrach rybackich. Czy można ją porównać do naszych Morskich Opowieści? Najpewniej tak. Sōran Bushi jest jedną z bardziej znany japońskich pieśni ludowych zwanych Min’yō (民謡). Rozpowrzechniła się wśrób rybaków łowiących na północ od Hokkaido. Jak wiele piosenek ludowych nie ma jednej, ustalonej wersji, raczej z […]

Najstarsza książka o ogrodnictwie

Sakuteiki (作庭記) to najpewniej najstarszy na świecie tekst o ogrodnictwie. Z pewnością najstarszy w Japonii. Został napisany w XI wieku naszej ery najpewniej przez Tachibana Toshitsunę (橘俊綱). Sakuteiki był spisaną tradycją ogrodniczą, przekazywaną wcześniej ustnie, z pokolenia na pokolenie. Powstał w czasach, gdy najważniejszą częścią planowania ogrodu było odpowiednie ułożenie w nim k […]

Temari – zabawka, która stała się sztuką

Temari (手まり) to forma sztuki ludowej w Japonii, która przywędrowała na wyspy około VII wieku naszej ery z Chin. Początkowo haftowane kule służyły do zabawy – można było nimi rzucać, a podania mówią, że dobrze wykonana temari odbijała się od podłoża jak piłka. Wykonywano je z materiału po starych kimonach. Z czasem zaczęto temari dekorować kolorowymi wzorami. Po tym jak poznano w Ja […]

Tradycyjna japońska chatka

Minka (民家) – tak nazywane były tradycyjne japońskie chaty na wsiach. Kiedyś służyły trzem kstom społecznym: rolnikom, rzemieślnikom oraz kupcom. Dzisiaj określeniem tym można nazwać większość starych domów zbudowanych na wsi. Domy minka były budowane w różnych stylach. Najczęściej na planie kwadratu, lekko podwyższone ponad poziom podłoża. Głównym materiałem budowlanym było drewno, […]

Zegar nie mierzący czasu

Tradycyjny zegar japoński wadokei (和時計) z XVII wieku nie odmierzał czasu w sensie, w jakim pojmujemy go w dzisiejszych czasach. Ale od początku: w 1551 roku do Japonii został przywieziony z zachodu pierwszy mechaniczny zegar. Instrument naturalnie spodobał się Japończykom, lecz należało go dostosować do japońskich warunków, żeby miał jakąkolwiek wartość. Czasu na ulepszenia nie brakowało […]