Japońska etykieta, czyli jak zachować się przy stole

Zanim na stół podane zostaną japońskie potrawy (zarówno w restauracji, jak i domu prywatnym), należy zapoznać się z etykietą, która jest nieco różna od tej zachodniej. Wystarczy jednak wykazać odrobinę chęci, skupić się na okazywaniu szacunku na współtowarzyszy i gospodarza oraz dyskretnie obserwować, jak zachowują się pozostali, aby nie narazić się na niepotrzebne faux-pas. Aby ułatwić wam odprężenie się przy japońskim posiłku, przygotowaliśmy krótki przewodnik obowiązujących przy stole zasad.

Sposób siedzenia (gdy krzeseł brak)

Istnieją dwie pozycje przy stole – podobnie jak w przypadku języka, mówimy o “formalnym” i “nieformalnym” sposobie siedzenia.

Oficjalny sposób to seiza 正座, czyli klęczenie z nogami mocno złączonymi z najszlachetniejszą częścią ciała opartą na piętach. Uwaga – po paru minutach osobom nieprzyzwyczajonym nogi kompletnie drętwieją i traci się w nich czucie. Przy wstawaniu należy być ostrożnym, ponieważ zanim krążenie wróci do nóg, mogą się okazać zbyt słabe, aby utrzymać nas w pionie!

Nieformalny sposób jest odmienny dla kobiet i mężczyzn. Panie układają zgięte w kolanach nogi na bok, panowie zaś siedzą “po turecku”. Nie powinno wstawać się od stołu w trakcie posiłku.

remodeling-house-ideas-197a

Kilka zasad zachowania przy stole

  1. Przed rozpoczęciem posiłku warto powiedzieć itadakimasu, czyli “[uniżenie] otrzymuję” jako wyraz uznania dla osoby, która przygotowała i podała posiłek.
  2. Nie wolno wydmuchiwać nosa w towarzystwie.
  3. Wypada zjeść wszystko, co dostaniemy na talerzu.
  4. Nie wbija się pałeczek pionowo w miskę z ryżem – w ten sposób ofiaruje się jedzenie zmarłym przodkom.
  5. Napoje nalewa osoba najniżej w hierarchii. Gdy wszyscy już mają pełne szklanki, wtedy zwykle któryś z towarzyszy proponuje napełnienie szklanki tej osoby – nie powinno się nalewać samemu sobie.
  6. Jeśli podawana jest zupa miso lub japoński makaron, w bardzo dobrym tonie jest głośne siorbanie przy spożywaniu tych potraw.
  7. Gdy chcemy podzielić się z kimś jedzeniem, nie podajemy go z pałeczek do pałeczek, tylko kładziemy na talerzyk i podajemy go drugiej osobie.
  8. Nie należy mówić z pełnymi ustami (oczywiście jest to uniwersalna zasada dla stołów całego świata).
  9. Rozmowa o toalecie, chorobach, śmierci lub innych “nieapetycznych” tematach jest zakazana.
  10. Po skończeniu jedzenia pałeczek nie zostawiamy w naczyniach, a odkładamy na to samo miejsce, skąd je wzięliśmy przed rozpoczęciem posiłku. Przeważnie jest to specjalna podstawka umieszczona przed talerzem.
  11. Wreszcie, aby wyrazić, że jesteśmy wdzięczni za posiłek i że nam smakowało, mówimy gochisōsama (deshita).