Butō – taniec ciemności

Japoński taniec butō jest formą stosunkowo nową, powstałą na przełomie lat 50 i 60 wieku XX w Japonii. Jego pełna nazwa to ankokubutō (jap. 暗黒舞踏), co oznaczać może taniec mroku bądź taniec ciemności. Za inicjatorów tego stylu uważa się choreografa Tatsumiego Hijikatę i tancerza Kazuo Ōno.

Powstanie butō jest ściśle powiązane z powojenną Japonią i stanowić miało wyraz buntu wobec postępującej w tamtych latach amerykanizacji. Japońscy artyści próbowali odwrócić się jednak nie tylko od masowego wpływu Zachodu, ale także od tradycyjnych, japońskich form. Inspirując się, sięgali dalej, głębiej – zwrócili się np. ku rodzimej mitologii i stylom europejskim, m.in. niemieckiemu ekspresjonizmowi.

Butō określany jest często tańcem sprzeciwu bądź wolności. Rzeczywiście wyrywa się on spod wszelkich restrykcji, dając artystom niesamowitą wolność wyrazu. Już pierwsze przedstawienia Hijikaty przepełnione były przemocą i seksualnością; w ten sposób dążył on do wyzwolenia swojego prawdziwego ja. W butō na próżno szukać podstawowej bazy ruchów, jest improwizacją, przeżywaniem – często przypomina bardziej rytuał niż rzeczywisty taniec.

Aktorzy butō często występują z twarzą pomalowaną na biało. Poruszają się w pozycji lekko pochylonej na ugiętych, skierowanych na zewnątrz kolanach. Podczas tańca wnikają oni w głąb siebie, nierzadko jest to dla nich rodzaj medytacji, której doświadczają w ruchu i poprzez ruch; Hijikata uważał np. że tańcząc, robi to ze swoją zmarłą siostrą.

Butō jest sztuką niesamowitą, zrywającą z ustalonymi normami i dającą wykonawcy ogromną przestrzeń na nawiązanie kontaktu z samym sobą.

Źródło ilustracji: https://ums.org/

O tym jak japońska sztuka wpłynęła na Europejską

W Europie przez lata doskonaliliśmy sztukę. Kolejne nurty artystyczne dodawały nowe perspektywy i skupiały się na coraz to innych aspektach. W renesansie było to piękno człowieka i jego perfekcja, w impresjonizmie emocje i dynamika. Jeden z nurtów inny od pozostałych, bo zainspirowany sztuką wcześniej nam nieznaną, zdobył popularność w XIX wieku. Mowa o Japonizmie, Japonisme po Francusku.

Otwarcie Japonii na wymianę handlową w roku 1858 sprawiło, że wiele dotąd nieznanych dzieł sztuki dotarło do Europy. Wprawdzie pojedyncze odbitki zrobione techniką drzeworytu dotarły do Europy poprzez Holendrów, jednak nie zyskały one wtedy popularności. Fascynacja nimi nastąpiła po roku 1860. Artyści zafascynowani byli kolorami i kompozycją. Japońskie odbitki ukiyo-e cechowały się spłaszczoną perspektywą i asymetrią.

Vincent van Gogh w swoich pracach inspirował się japońską sztuką, „All my work is based at some extent on Japanese art” (Wszystkie moje prace są w jakimś stopniu oparte na sztuce japońskiej). Większość artystów impresjonistycznych i neo-impresjonistycznych czerpała inspiracje w tematyce bądź formie ze sztuki japońskiej.

Na obrazie Gustawa Klimta „Kobieta z Wachlarzem” przedstawiona jest kobieta ubrana w kimono. Kolory użyte do namalowania obrazu, ubiór modelki jak i kompozycja oraz ptaki w tle, oddają estetykę tradycyjnego malarstwa japońskiego tamtego okresu.

Zdjęcie pochodzi ze „strony„.