„Zjaponizowana angielszczyzna”, czyli gairaigo 外来語 i waseieigo 和製英語

Mając nawet minimalną styczność z językiem i pismem japońskim można zauważyć, że do zapisu używa się różnych „znaczków”, czyli pochodzących z Chin „skomplikowanych” znaków kanji oraz kany – hiragany i katakany.

Katakana służy do zapisywania wszelkiego typu zapożyczeń z innych języków, czyli gairaigo (jap. 外来語): nazw przedmiotów, nazwisk i imion obcojęzycznych, do podkreślenia ironii w tekstach pisanych, często do zapisu onomatopei (głównie w manga, czyli komiksach) i nazw gatunków zwierząt i roślin (głównie w tekstach naukowych, na tablicach informacyjnych w zoo i parkach).

Gairaigo – angielskie słówka zapisane po japońsku

W katakanie stosuje się tzw. przedłużenia w formie poziomych kresek aby jak najwierniej oddać wymowę danego słowa. Japończycy mają często trudności z rozróżnieniem  głosek b i  w , dlatego w wyrazach, w których występuje  w lub v zastępowane są sylabami  ba,  bi,  bu,  be,  bo, np. skrót angielskiego słowa television po japońsku brzmi terebi テレビ, a  video wymawiane jest jako bideo ビデオ. Poza tym nie ma w japońskich sylabariuszach głoski l, dlatego wszystkie słowa z l wymawiane są bez wyjątku za pomocą sylab:  ra,  ri,  ru,  re,  ro, np. słowo lampa, które zapożyczono z angielskiego  lamp, brzmi po japońsku ranpu ランプ, a telefon od telephone – terehon テレホン. Wszystkie słowa związane z Polską, czyli Polska, Polak, Polka, polski, wywodzące się bezpośrednio z angielskiej nazwy Poland, wymawiane są jako Pōrando ポーランド (Polska), Pōrandojin ポーランド人 (Polak, Polak), Pōrando-no ポーランドの (polski).

Podane przykłady pokazują, że Japończycy używają obcojęzycznych słów dla określenia nazw wynalazków XVIII i XIX wieku (i współczesnych), to znaczy, tych, których nie było w Kraju Kwitnącej Wiśni przed otwarciem się Japonii na świat w drugiej połowie XIX wieku. Niektóre japońskie nazwy przedmiotów, urządzeń i pojęć przybyłych z Zachodu, których używano przez długie lata, z biegiem czasu się zmieniały i zdarza się, że dopiero od niedawna spora grupa społeczeństwa, a w szczególności młodzież posługuje się wyłącznie angielskimi terminami zapisywanymi katakaną. Tendencja do upraszczania języka przyszła również do Japonii i choć nadal używa się japońskich słów pisanych w znakach chińskich kanji dla telefonu (denwa 電話), lampy (dentō 電灯) i innych, to zauważyć można, że im młodszy rozmówca, tym więcej używa zjaponizowanej angielszczyzny. Tak jest z komputerem, który ma swoją, rdzennie japońską nazwę densenki, ale dziś chyba nie spotka się nikogo, kto używałby japońskiego określenia (trzech znaków kanji). O wiele łatwiej jest powiedzieć konpyūta (od ang. computer).

Waseieigo – „hybrydy” japońsko-gairaigowe

W japońskim oprócz gairaigo, których pochodzenie stosunkowo łatwo jest ustalić, powstaje też całe mnóstwo waseieigo (jap. 和製英語), czyli dosłownie „angielskich słów produkcji japońskiej”, lub „japońskiego angielskiego”. Waseieigo powstaje ze zlepienia przetworzonych z gairaigo słów (często skróconych, zachowujących n.p. tylko temat, bez końcówki) z oryginalnymi japońskimi słowami lub zbitek różnych gairaigo, które razem tworzą mieszankę wybuchową, zupełnie nieczytelną dla niewtajemniczonych, n.p. denki sutando 電気スタンド czyli lampka na biurko (lampa stojąca). Denki 電気 jest rdzennie japońskim słowem i oznacza prąd, elektryczność, a sutando pochodzi od ang. stand.

Witaj szkoło! Początek roku szkolnego w Japonii

W Japonii obowiązkiem szkolnym objęte są dzieci od 6 do 15 roku życia (szkoła podstawowa i gimnazjum). W przeciwieństwie do Polski i innych krajów Zachodu, w Japonii zarówno rok szkolny jak i akademicki rozpoczynają się już w kwietniu! Nauka w szkołach przebiega przeważnie w systemie trymestralnym. Pierwszy trymestr trwa od kwietnia od ok. 20 lipca, kiedy to zaczynają się wakacje letnie. Powrót do szkoły następuje po ok. 6 tygodniach przerwy – na początku września. Uczniowie kontynuują naukę do 25 grudnia. Ponieważ 23 grudnia wypadają urodziny cesarza, będące świętem narodowym, niektóre szkoły już od tego dnia rozpoczynają wakacje zimowe, które trwają do początku stycznia. Zazwyczaj zajęcia zaczynają się między 4 a 7 stycznia, jednak w północnych rejonach Japonii (całe Hokkaidō, północna część rejonu Tōhoku oraz częściowo także prefektury Yamanashi i Nagano) ferie zimowe kończą się w okresie między 15 a 20 stycznia. W zamian za to ulegają skróceniu o 2 tygodnie wakacje letnie. Ostatni trymestr nauki trwa do późnego marca.

Podział roku akademickiego w praktyce wygląda podobnie, choć same zajęcia odbywają się w cyklach rocznych lub semestralnych. Natomiast formalnie w kalendarzu akademickim są 2 semestry zwane letnim i zimowym lub wiosennym i jesiennym. W porównaniu ze szkołami wydłużeniu ulegają wakacje letnie – bowiem zajęcia na uniwersytetach rozpoczynają się ponownie w październiku. Po przerwie zimowej zajęcia zaczynają się w pierwszym tygodniu stycznia i trwają przez około 3 tygodnie. Na większości uczelni w lutym jest tylko sesja egzaminacyjna, więc studenci mają wakacje do początku kwietnia, kiedy ma miejsce inauguracja nowego roku akademickiego. Absolwenci z danego rocznika, często ubrani w odświętne stroje ze spodniami hakama, uczestniczą także w wypadającej w marcu ceremonii ukończenia studiów (sotsugyōshiki). W celu zwiększenia konkurencyjności japońskich uczelni i przyciągnięcia większej ilości studentów zagranicznych, na uczelniach wyższych trwają dyskusje nad zmianą organizacji roku akademickiego, tak by rozpoczynał się on w październiku, jednak ku temu jeszcze daleka droga. Kwietniowa ceremonia immatrykulacyjna ma w Japonii długą tradycję i jest silnie powiązana z symboliką przyrodniczą. Kwiecień to czas kwitnienia wiśni (sakura), a wczesna wiosna uważana jest za okres nowych początków. Bujnie rozkwitające sakury, które często porastają szkolne podwórka i kampusy akademickie, są silnie związane z symboliką szkolną. Przykładowo, dawniej kiedy wyniki egzaminów wstępnych wysyłano kandydatom telegramem, jego treść brzmiała w przypadku przyjęcia na studia „Sakura saku” (Wiśnie kwitną), natomiast odpowiedź odmowna miała treść „Sakura chiru” (Płatki wiśni opadają).

Kwiecień jest miesiącem rozpoczynającym także rok fiskalny i podatkowy oraz momentem przyjęć do pracy nowych pracowników. Duże przedsiębiorstwa prowadzą rekrutację przez cały rok, jednak ceremonia przyjęcia do firmy (nyūshashiki) i rozpoczęcie pracy mają miejsce w kwietniu. Studenci już od trzeciego roku studiów (w Japonii uznawane za wyższe wykształcenie studia licencjackie trwają standardowo 4 lata) rozpoczynają proces poszukiwania pracy (shūshoku katsudō, w skrócie shūkatsu) – odziani w jednakowe garnitury lub garsonki chodzą na niezliczone rozmowy kwalifikacyjne i dokonują wyboru przyszłego pracodawcy. Wszyscy świeżo upieczeni absolwenci (shinsotsu) z danego rocznika są razem przyjmowani do pracy właśnie na początku kwietnia.

Japońska gra słowna shiritori しりとり

 

Nauka japońskiego potrafi sprawiać trudność. Skomplikowane jest nie tylko pismo – wiele osób miewa problemy z zapamiętywaniem japońskich słówek, ponieważ wiele z nich brzmi podobnie, różniąc się od siebie jedynie jedną literą, a nawet brzmi identycznie, różniąc się jedynie w zapisie (np. hana 花 – kwiat i hana 鼻 – nos). Świetnym sposobem na sprawdzenie i utrwalenie swojej wiedzy z zakresu japońskiego słownictwa jest doskonale znana w Japonii gra słowna shiritori.

W dużym skrócie, do gry potrzebnych jest minimum dwóch graczy, znajomość japońskiego pisma, czyli kany (sylabariuszy hiragany oraz katakany) oraz pewien zasób japońskiego słownictwa. Nazwa gry, czyli shiritori しりとり, pochodzi od wyrażenia shiri o toru 尻を取る, czyli dosłownie „wziąć tył”, i właśnie na tym polega gra – jeden z graczy mówi słowo, a drugi bierze jego „tył”, czyli końcową sylabę, i wypowiada kolejne słowo, które się na nią rozpoczyna.

Grę zwykle rozpoczyna się słowem shiritori, czyli kolejne słowo musi zaczynać się na ri-, i najczęściej w tym momencie pada słowo ringo (jabłko). Kolejne słowo musi zaczynać się na go-, i zabawa może trwać w ten sposób w nieskończoność, dopóki ktoś nieopatrznie nie wymówi słowa kończącego się na jedyną w japońskim języku samogłoskę n ん, która występuje jedynie na końcu lub w środku japońskich słów. Wtedy gra się kończy, a gracz, który wymienił feralne słowo przegrywa.

Co jednak, gdy wymienione słowo kończy się na małą kanę, np. jak w słowie jitensha (じてんしゃ), czyli rower? W takim przypadku następne słowo zwykle nie zaczyna się na małą kanę, czyli w tym przypadku ya や, lecz na całą ostatnią sylabę, czyli sha しゃ.

Dla Japończyków jest to prosta gra uwielbiana przez dzieci, jednak dla osób dopiero opanowujących naukę pisma japońskiego może okazać się przydatna w zrozumieniu i zapamiętaniu zasad pisowni słów kaną. Można w nią również zagrać z komputerem online!

 

źródło zdjęcia: pixta.net

 

 

Ranking japońskich szkół wyższych

Co roku publikowany jest Akademicki Ranking Uniwersytetów Świata, lista 800 najlepszych uczelni wyższych z całego świata, przygotowywany przez Institute of Higher Education przy Uniwersytecie Jio Tong w Szanghaju. Uznawany na całym świecie stanowi sumę m.in. osiągnięć kadry naukowej i studentów w zakresie zdobywania nagród w znaczących konkursach naukowych, liczbie cytowań, publikacji w ważnych czasopismach naukowych. Poniższy ranking przedstawia Uniwersytety Japońskie w kolejności w jakiej występują na owej liście z roku 2019. Japońskie uczelnie wyższe stanowią zdecydowaną elitę i zajmują bardzo wysokie miejsca w rankingu. Co ciekawe, uczelnie z Japonii zajmujące najwyższe pozycje należą do grupy tzw. Siedmiu Narodowych Uniwersytetów, które odegrały znaczącą rolę w tworzeniu japońskiego systemu edukacji uniwersyteckiej. Obecnie są to uczelnie, które znane są ze swoich sukcesów w działalności badawczej (szczególnie nauk przyrodniczych i technicznych). Uczelnie te otrzymują większość rantów naukowych przyznawanych przez japoński rząd. Egzaminy wstępne na te uczelnie są bardzo trudne, ale absolwenci tych uczelni posiadają bardzo dobry punkt wyjścia do wielkiej kariery zawodowej. W Japonii ponad 50% absolwentów szkoły średniej decyduje się na naukę w szkole wyższej. Coraz więcej obcokrajowców decyduje się na naukę na uczelniach wyższych w Japonii z każdym rokiem.

Ranking japońskich uczelni:

 1. University of Tokyo Uniwersytet Tokijski (Tokio)- ma 10 wydziałów, na których kształci się obecnie 28,599 studentów, w tym 4,267 cudzoziemców. Na Uniwersytecie Tokijski studiowali laureaci Nagrody Nobla: Leo Esaki, Masatoshi Koshiba, Yōichirō Nambu (fizycy), Yasunari Kawabata, Kenzaburō Ōe (pisarze). Strona tutaj. Zajmuje 25 miejsce w rankingu.
 2. University of Kyoto Uniwersytet w Kioto (Kioto)- również ma 10 wydziałów, na których kształci się obecnie 22,629 studentów, w tym 2,732 cudzoziemców. Słynie ze swojej działalności badawczej. Kształciło się na nim 8 noblistów (Hideki Yukawa- fizyka, Shinya Yamanaka- medycyna), 2 zdobywców Medalu Fieldsa. Strona tutaj.
Zajmuje 32 miejsce w rankingu.
 3. University of Nagoya Uniwersytet w Nagoya (Nagoya)- ma 9 wydziałów, na których kształci się ok. 15,812 studentów, w tym 2,462 cudzoziemców. Na uczelni studiowało 2 zdobywców Nagrody Nobla: Ryōji Noyori (chemia) oraz Reiji Okazaki (biologia). Strona tutaj.
Zajmuje 90 miejsce w rankingu.
 4-5. OLYMPUS DIGITAL CAMERA Uniwersytet Tohoku (Sendai)- ma 10 wydziałów , na których kształci się obecnie 17,831 studentów, w tym 1,749 cudzoziemców. Jeden z najlepszych instytutów badawczych w Japonii (np. fizyka, farmakologia i toksykologia). Uczył się na nim zdobywca Nagrody Nobla w dziedzinie chemii- Koichi Tanaka. Strona tutaj.
Zajmuje 101-150 miejsce w rankingu.
4-5. Ilustracja Tokyo Institute of Technology (Tokio)- ma 7 wydziałów , na których kształci się obecnie 10,500 studentów, w tym 1,700 cudzoziemców. Uniwersytet znany jest z profili techniczno- przyrodniczych. Strona tutaj.
Zajmuje 101-150 miejsce w rankingu.
6-7. University of Hokkaido Uniwersytet Hokkaido (Sapporo)- na 17 kierunków kształcenia uczy się 18,628 studentów, w tym ok. 2,100 cudzoziemców. Słynie z badań naukowych nad problematyką medycyny genetycznej, nanoinżynierii i bioinżynierii środowiska itd. Uczył się na nim laureat Nagrody Nobla- prof. Akira Suzuki (chemia). Strona tutaj.
Zajmuje 151-200 miejsce w rankingu.

Prestiżowa Nagroda Kioto

Ufundowana w 1985 roku przez Kazuo Inamoriego (稲盛 和夫) Nagroda Kioto (京都賞) jest najwyższą nagrodą prywatną przyznawaną w Japonii. Jest również nazywana „japońskim Noblem”, może ze względu na jej międzynarodowy charakter, ponieważ co do idei istotnie różni się od nagrody szwedzkiej.

Przede wszystkim Nagroda Kioto jest przyznawana zarówno za osiągnięcia praktyczne, jak i rozwój czystej teorii. W zamyśle fundatora wyróżnienie mają otrzymywać osoby, które mają istotny wkład w rozwój nauki, kultury jak i wartości duchowych wśród ludzi. Zgodnie z tym wyróżniono trzy kategorie: zaawansowane technologie, nauki podstawowe oraz sztuka i filozofia.

Laureaci nagrody Kioto z roku 2019

Dzięki takim założeniom Nagrodę Kioto mogą otrzymywać na przykład matematycy, których działalność nie kwalifikuje się do ceniącej praktyczny wkład w rozwój ludzkości Nagrody Nobla. Dzięki większej ogólności wyróżnienia japońskiego zyskuje ono na prestiżu w dziedzinach, których nie obejmują inne konkursy.

Źródła zdjęć: kyotoprize.org

Japoński Nobel z chemii

Akira Yoshino (吉野 彰) to jeden z trzech tegorocznych laureatw nagrody Nobla w dziedzinie chemii. W środę Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła go laureatem, a razem z nim dwóch innych naukowców: Johna B. Goodenougha, M. Stanleya Whittinghama. W ten sposób zostały nagrodzone ich wysiłki w pracy nad akumulatorami litowo-jonowymi.

Akira Yoshino urodził się w roku 1948 w mieście Suita (吹田市) w prefekturze Ōsaka. Swoje prace inżynierską i magisterską obronił na uniwersytecie w Kioto, zaś doktorat już na uniwersytecie w Osace. Na dzień dzisiejszy Akira Yoshino wykłada na Uniwersytecie Meji w Nagoi. Całą swoją karierę pozaakademicką związał z korporacją Asahi Kasei (旭化成株式会社), która zajmuje się przede wszystkim produkcją chemikaliów i tworzyw.

Nagroda Nobla dla rodaka została w Japonii odebrana bardzo pozytywnie, chociaż dla niektórych była niespodzianką. Wielu znajomych Yoshino wierzyło, że kiedyś dostanie Nobla, e względu na rewolucyjność jego prac. Akumulatory litowo-jonowe zrewolucjonizowały branżę elektroniczną i są dziś stosowane w przeważającej większości laptopów, telefonów komórkowyvh i innych przenośnych urządzeniach.

Źródła zdjęć: ndtv.com, electronicdesign.com

Poznajmy sztukę dziwnych wynalazków, czyli chindōgu 珍道具

Co oznacza chindōgu (jap. 珍道具)? Określenie to powstało w wyniku połączenia dwóch japońskich słów: chin 珍, co oznacza „dziwny” i dōgu 道具, czyli „narzędzie”. Wymyślił je japoński komik Kenji Kawakami, fan i znawca dziwnych, japońskich wynalazków. Najczęściej chindōgu określa się jako japońską sztukę konstruowania genialnych gadżetów.

Chindōgu czyli coś co pozostaje wciąż zagadką dla Europejczyków czy Amerykanów, stało się rodzajem sztuki w Japonii. I to bynajmniej nie sztuki użytkowej, bo sedno ideologii chindōgu tkwi właśnie w tym, że produkt z pozoru użyteczny ma być całkowicie nieużyteczny.

Oto kilka najbardziej popularnych „gadżetów” , które mimo iż rozwiązują jeden problem, często stwarzają następny bądź wyglądają nieco… dziwnie. Jednak każdy znajdzie wśród nich coś dla siebie.

1. masło w sztyfcie

2

2. coś dla osób z łamliwymi paznokciami

chindogu-extra-nail

3. wynalazek dla profesjonalnych fotografów.

japonskie_wynalazki_1

 

4. pomoc dla alergików

japonskie_wynalazki_6

 

5.  gdy droga do pracy jest długa

japonskie_wynalazki_126. już nigdy nie ochlapiesz się ramenem

japonskie_wynalazki_147. coś dla samotnych kobiet

japonskie_wynalazki_228 . gadżet na niepogodę

japonskie_wynalazki_23

 

9. aby uchronić buty przed deszczem

pej cz

10. prawdopodobnie pomaga skupić uwagę na dwóch rzeczach jednocześnie

komediowo pl

11. coś do sprzątania  okruszków 

kpoplivepolska wordpress com

12. dla pań, które krępują się jeść hamburgery publicznie

maska do hamburgerow

Wśród członków rodzinki chindougu spotkać możemy również wiele „wynalazków”, które na pewno sami chętnie byśmy kupili.

1. wspaniały przyrząd do krojenia i podawania pizzy

fajny_wynalazek_2

2. siedzenie do wygodnego wysiadania z samochodu

fajny_wynalazek_3

3. podstawka na jedzenie i picie chroniąca klawiaturę przed okruchami czy zalaniem

fajny_wynalazek_4

4. i w końcu marzenie każdego śpiocha

fajny_wynalazek_5

źródło zdjęć: kpoplivepolskawordpress.com , komediowo.pl, taringa.com, tmall.com

Jak napisać swoje imię po japońsku?

Uwierzcie nam na słowo, że jedną z rzeczy, które najczęściej słyszą od swoich znajomych osoby władające w jakimś stopniu pismem japońskim jest „napisz moje imię po japońsku”. Zainspirowało nas to do przygotowania listy imion polskich zapisanych japońskim pismem katakana. Istnieje również możliwość zapisania w znakach kanji, jednak dobór znaków powinien zależeć od charakteru właściciela imienia, co wiąże się z dużo większym nakładem pracy,  dlatego mamy nadzieję, że zrozumiecie, dlaczego pominęliśmy zapis znakami kanji.

Zapraszamy do sprawdzenia swojego imienia! (jeżeli nie odnajdziecie swojego – piszcie w komentarzach, a odpowiemy) 🙂

Katakana – jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest hiragana. Każdemu znakowi katakana odpowiada znak hiragana. Używany najczęściej do zapisu słów i imion obcojęzycznych.

Rōmaji – to system zapisu języka japońskiego korzystający jedynie z liter alfabetu łacińskiego i stosuje się go głównie w materiałach dla cudzoziemców.

Polski — Katakana — Rōmaji

A

Ada — アダ — Ada
Adam — アダム — Adamu
Adrian — アドリャヌ — Adorianu
Agata — アガタ — Agata
Agnieszka — アグニェシカ — Aguniesika
Ala — アラ — Ara
Aleksander — アレクサンデル — Arekusanderu
Aleksandra — アレクサンドラ — Arekusandora
Alina — アリーナ — Ariina
Andrzej — アンジェイ — Andziei
Aneta — アネタ — Aneta
Angelika — アンジェリカ — Andzierika
Anita — アニタ — Anita
Anna — アンナ — Anna
Arek — アレク — Areku
Artur — アルトゥル — Aruturu

B

Barbara — バルバラ — Barubara
Bartosz — バルトッシュ — Barutossiu
Beata — ベアタ — Beata
Błażej — ブワジェイ — Buładziej
Bogusław — ボグスワフ — Bogusułafu
Bożena — ボジェナ — Bodziena

C

Cypis — ツィピッス — Cipissu
Cyprian — ツィプリャヌ — Ciupurianu
Czarek — チャレック — Ciarekku

D

Dagmara — ダグマラ — Dagumara
Damian — ダーミアン — Daamian
Daniel — ダニェル — Danieru
Danuta — ダヌタ — Danuta
Darek — ダレック — Darekku
Daria — ダリャ — Daria
Dawid — ダヴィッドゥ — Daviddo
Dominik — ドミニック — Dominikku
Dominika — ドミニカ — Dominika
Dorota — ドロタ — Dorota

E

Edyta — エディタ — Ediita
Ela — エラ — Era
Eliza — エリーザ — Eriidza
Elwira — エルヴィラ — Eruvira
Emilia — エミリア — Emiria
Ernest — エルネスト — Erunesuto
Eryk — エリック — Erikku
Ewa — エヴァ — Ewa
Ewelina — エヴェリナ — Ewerina

F

Filip — フィリップ — Firippu
Franciszek — フランチシェック — Furanciszekku
Franciszka — フランチシカ — Furancisika
Fryderyk — フリデリック — Furiderikku

G

Gabriel — ガブリェル — Gaburieru
Gabrysia — ガブリーシャ — Gaburiisia
Gosia — ゴシャ — Gosia
Grażyna — グラジーナ — Guradziina
Grzegorz — グジェーゴジ — Gudzieegodzi
Gustaw — グスタヴ — Gusutawu

H

Halina — ハリーナ — Hariina
Hanna — ハンナ — Hanna
Henryk — ヘンリック — Henrikku
Honorata — ホノラタ — Honorata
Hubert — フベルト — Huberuto

I

Ignacy — イグナチ — Igunaci
Igor — イゴル — Igoru
Irena — イレナ — Irena
Irmina — イルミナ — Irumina
Iwona — イウォナ — Iwona
Izabela — イザベーラ — Izabeera

J

Jacek — ジャツェック — Jatsekku
Jadwiga — ヤドゥヴィーガ — Jadowiiga
Jagoda — ヤゴダ — Jagoda
Jakub — ヤクッブ — Jakubbu
Jan — ヤン — Jan
Jarema — ヤレマ — Jarema
Jarosław — ヤロスウァフ — Jarosułafu
Jerzy — イェージ — Ieedzi
Joanna — ヨアンナ — Jooanna
Judyta — ユディータ — Judziita
Julia — ユリア — Juria
Julita — ユリータ — Juriita
Justyna — ユスティーナ — Justiina

K

Kaja — カヤ — Kaja
Kajetan — カイェタン — Kaietan
Kamil — カミール — Kamiiru
Kamila — カミーラ — Kamiira
Karina — カリナ — Karina
Karol — カロル — Karoru
Karolina — カロリーナ — Karoriina
Katarzyna — カタジーナ — Katadziina
Kinga — キンガ — Kinga
Klaudia — クラウヂア — Kuraudia
Konrad — コンラッド — Konraddo
Kornel — コルネル — Koruneru
Krystian — クリスティアン — Kuristian
Krystyna — クリスチナ — Kurisutina
Krzysztof — クシシュトフ — Kussitofu
Ksenia — クセニャ — Ksenia

L

Leonard — レオナルド — Reonarudo
Leszek — レシェク — Resieku
Lidia — リディア — Ridiia
Lucjan — ルツヤン — Rucian
Lucyna — ルチナ — Rucina
Łucja — ウーツヤ — Udzia
Łukasz — ウーカッシュ — Uukassiu

M

Maciej — マチェイ — Maciei
Magda — マグダ — Maguda
Maja — マヤ — Maja
Malwina — マルヴィナ — Maruwina
Małgorzata — マウゴジャータ — Maugodziaata
Marcel — マルツェル — Marutseru
Marcelina — マルツェリーナ — Marutseriina
Marcin — マルチン — Marucin
Marek — マレック — Marekku
Maria — マリャ — Maria
Marika — マリカ — Marika
Mariusz — マリウッシュ — Mariussiu
Marta — マルタ — Maruta
Martyna — マルチーナ — Marutiina
Marzena — マジェーナ — Madzieena
Mateusz — マテウシュ — Mateusiu
Michalina — ミハリーナ — Mihariina
Michał — ミハウ — Mihau
Miłosz — ミウォシュ — Miłosiu
Mirosława — ミロスウァヴァ — Mirosuława
Monika — モニカ — Monika

N

Natalia — ナタリャ — Nataria
Nina — ニナ — Nina
Noemi — ノエミ — Noemi
Norbert — ノルベルト — Noruberuto

O

Olaf — オラッフ — Oraffu
Olga — オルガ — Oruga
Olimpia — オリンピャ — Orinpia
Oriana — オリャナ — Orjana
Oskar — オスカル — Osukaru

P

Patrycja — パトリツヤ — Patorisia
Patryk — パトリック — Patorikku
Paulina — パウリーナ — Pauriina
Paweł — パヴェウ — Paweu
Piotr — ピョトル — Piotoru
Przemek — プシェメック — Pusiemekku
Przemysław — プジェミスウァフ — Pudziemisułafu

R

Radek — ラデック — Radekku
Rafał — ラファウ — Rafau
Regina — レギナ — Regina
Renata — レナタ — Renata
Robert — ロベルト — Roberuto
Roma — ロマ — Roma
Roman — ロマン — Roman
Róża — ルージャ — Ruudzia
Rudolf — フードルフ — Ruudorufu

S

Sabina — サビナ — Sabina
Sandra — サンドラ — Sandora
Sara — サラ — Sara
Sebastian — セバスティアン — Sebasutiaan
Sławomir — スウァヴォミル — Suławomiru
Stanisław — スタニスアッヴ — Sutanisuawu
Sylwia — シルヴィア — Siruwia
Szymon — シモン — Simon

T

Tamara — タマラ — Tamara
Tatiana — タティアナ — Tatiana
Teresa — テレサ — Teresa
Tomek — トメック — Tomekku

U

Urszula — ウルシューラ — Urusiuura

W

Wacław — ヴァツアッヴ — Watsuawwu
Wanda — ヴァンダ — Wanda
Weronika — ヴェロニカ — Weronika
Witold — ヴィトルド — Witorudo
Wojtek — ヴォイテック — Woitekku

Z

Zbyszek — ズビシェック — Dzubisziekku
Zenon — ゼノン — Dzenon
Zofia –ゾフィア — Dzofia
Zuzanna –ズザンナ — Dzuzanna

Sen w kapsule – tani i wygodny nocleg カプセルホテル

Capsule Hotel (jap. kapuseru hoteru カプセルホテル), to określenie typu noclegu powstałego i popularnego w Japonii, gdzie zamiast pokoi goście mają do dyspozycji mini-pomieszczenia, w których znajduje się praktycznie wyłącznie łóżko i telewizor. W takiej „kapsule” można spędzić noc (gdy uciekł ostatni pociąg), a nawet jedynie godzinę, aby zregenerować siły. Dla Europejczyka taki hotel może być zaskoczeniem, lecz w Japonii nie jest on niczym niezwykłym. Jest to praktyczne rozwiązanie problemu noclegu w warunkach życia i pracy Japończyków.

Pan odpoczywający w swojej „kapsułce”

Pierwszy Capsule Hotel pojawił się w Osace w 1979 roku, zaprojektowany został przez architekta Kisho Kurokawa. Typowy hotel kapsułowy składa się z dwóch głównych części. Jedna to przestrzeń publiczna z szafkami i jacuzzi, druga natomiast to kapsuły przeznaczone do odpoczynku jednej osoby. Boks o wymiarach 200x 100cm  wyposażony jest w łóżko, telewizor, radio, budzik i lampkę, czyli wszystko czego nam potrzeba po ciężkim dniu pracy.  Kapsuły do spania są doskonałym rozwiązaniem również na lotniskach (te w Dubaju informują śpiących w nich pasażerów o terminie odlotu ich samolotu).

Typowe „kapsułki” starszej generacji

Przykładem luksusu są Capsule Hotel zaproponowany przez japońskich projektantów z Design Studio S zlokalizowany w dzielnicy Kyoto Shimogyo-ku i The Pod Boutique Capsule Hotel znajdujący się w Singapurze.

..oraz te nowsze, w wersji luksusowej.

Istnieją również wersje bardziej przestronne

W Polsce również pojawił się tego typu hotel na Warszawskim Żoliborzu w Hostelu Wilson. Każda z kapsuł jest wentylowana, posiada własne gniazdko elektryczne oraz osobne oświetlenie włączane przez gościa. Kapsułę można osłonić przed innymi od wewnątrz. W pokoju znajduje się podwójna łazienka, szafki dla gości zamykane na klucz oraz stolik i krzesła. Rano w hostelu serwowane są śniadania z lokalnych produktów ekologicznych. W całym budynku działa darmowe WI-FI. Noc w kapsule kosztuje zaledwie 45 zł.  Krótko mówiąc – tani i przyjemny sposób na odpoczynek.

Pokój kapsułowy w Hostelu Wilson

Jest to kolejny japoński trend przyjmujący się w Europie i co najważniejsze, cieszący się ogromnym zainteresowaniem.

 Źródło zdjęć:  wiadomosci24.pl , uniqhotels.com

Jak nie pomylić piwa z budynkiem, czyli słowa z angielskiego gairaigo 外来語

W języku japońskim istnieje mnóstwo słów zapożyczonych z języka angielskiego zwanych gairaigo (jap. 外来語, dosłownie „słowa, które przybyły z zewnątrz”), co może być bardzo wygodne i przydatne, gdy nie znamy japońskich słówek. Należy jednak pamiętać, że wymowa angielskich słów w japońskim jest ustalona tak, aby można było ją zapisać sylabariuszem katakaną i jeśli chcemy być zrozumiani przez rozmówcę, należy tej wymowy się trzymać. W przeciwnym wypadku możemy pomylić „budynek” (biru) z „piwem” (biiru)!

Przygotowaliśmy tabelkę z wybranymi słówkami gairaigo:

konpyuta ko n pyuu ta computer komputer
terebi te re bi television telewizja
terehonkado te re ho n kaa do telephone card karta telefoniczna
karenda ka re n daa calendar kalendarz
rannpu ra n pu lamp lampa
CD shii di CD CD
sutsu suu tsu suit ubranie, garnitur
daietto da ie tto diet dieta
shito shii to seat siedzenie
sutanpu su ta n pu stamp znaczek
suchuwadesu su chu wa a de su stewardess stewardesa
car kaa car samochód
ato aa to art sztuka
icecream a i su ku rii mu ice cream lody
key kii key klucz, klawisz
 kiosuku ki o su ku kiosk kiosk
sa-bisu saa bi su service serwis
market2 ma ke tto market rynek, sklep
feeling fi ri n gu feeling uczucie
mitingu mii ti n gu meeting spotkanie
mo-teru mo o te ru motel motel
chikudansu chii ku  da n su cheek-to-cheek dancing taniec twarz przy twarzy
chizubaga chii zu baa gaa cheeseburger cheeseburger
tsudoanokuruma tsuu do a no kuruma two-door car dwudrzwiowy samochód
tishatsu ti sha tsu T-shirt T-shirt
toire to i re toilet toaleta, wc
 nokomento noo ko me n to no comment bez komentarza
ne-mu nee mu name imię
naifu na i fu knife nóż
nekutai ne ku ta i necktie krawat
nomoa noo mo a no more nigdy więcej
pati paa tii party przyjęcie, impreza
bi-ru bii ru beer piwo
biru bi ru building budynek
ladyfirst re dii  faa su to ladie’s first panie przodem
fastfood faa su to  fuu do fast food fast food
harddisk haa do  di su ku hard disk twardy dysk
heart haa to heart serce

 

Japońska nazwa dla nowej epoki geologicznej?

Japońscy naukowcy wystąpili o nazwanie nowej epoki geologicznej powstałej na podstawie starożytnych warstw geologicznych z prefektury Chiba. Epoka nosiłaby nazwę „Chibanian”.

Warstwa geologiczna Chiba została odnaleziona na klifie w Ichihara, przy rzece Yoro. Znaleziono tam dobrze zachowane minerały obrazujące ostatnie przebiegunowanie ziemi, czyli zmianę kierunków pól magnetycznych, naszej planety w okresie od 126,000 do 770,000 lat temu. Okres ten jest kandydatem na GSSP – Global Boundary Stratotype Section Type and Point, czyli ogólnoświatowej wzorcowej sukcesji warstw skalnych.

Są one używane do prezentacji granic w czasie w okresach geologicznych. Byłby to pierwszy raz, kiedy nazwa japońskiej lokalizacji zostałaby użyta do nazwania jednego z GSSP.

Kandydatami konkurującymi z „Chibanian” na nazwę okresu kiedy Ziemia została przebiegunowana są jeszcze dwie włoskie lokalizacje: Montalbano Jonico and Valle di Manche. Zwycięska nazwa zostanie ogłoszona prawdopodobnie na początku 2019 roku.

źródło zdjęć: jp.reuters.com

Japońskie liczydło – soroban 算盤

Mogłoby się wydawać, że w dzisiejszych czasach liczydło to urządzenie, które przeszło do lamusa. Nawet najlepszy kalkulator nie zastąpi jednak japońskiego liczydła, dzięki któremu można wykonywać nawet bardzo skomplikowane obliczenia, i które na dodatek stymuluje obie półkule mózgu. W japońskich szkołach do dziś naucza się kalkulacji na liczydle zwanym soroban (jap. 算盤).

Pierwszy soroban pojawił się w Japonii około XVII wieku. Jest to bardzo prosta konstrukcja, która składa się z 13 linii przeciętych poprzeczną belką. W każdej linii znajdują się 4 koraliki poniżej (koraliki ziemi) oraz 1 koralik powyżej belki (koralik nieba). Obliczenia dokonywane są za pomocą przesuwania koralików do lub od belki poprzecznej. Każda pionowa linia przedstawia jedną cyfrę w liczbie. Koraliki poniżej belki mają wartość 1, powyżej- wartość 5.

Soroban stał się bardzo popularny w Japonii. Do tej pory nieraz można uzyskać szybciej wynik na sorobanie niż na kalkulatorze. Na pewno soroban to doskonały sposób nauki liczenia w szkołach podstawowych, gdzie dzieci  nie mają jeszcze abstrakcyjnego pojęcia liczby.

Udowodniono, iż licząc na sorobanie człowiek wykorzystuje obie półkule mózgu, przez co zyskuje możliwość wykonywania w pamięci bardzo długich obliczeń, nawet jedynie wyobrażając sobie użycie sorobanu. Oprócz tego rozwija on umiejętność skupienia uwagi i pamięć obrazową.

 

źródła zdjęć: daishin-g.jp, kamedake.com

Nowoczesna nauka w Muzeum Miraikan 未来館

 

W zbudowanej na sztucznej wyspie tokijskiej dzielnicy Odaiba znajduje się Miraikan (jap. 未来館) – Narodowe Muzeum Nowoczesnej Nauki i Innowacji.

Już sam budynek Miraikan ze swoją nowoczesną bryłą robi niesamowite wrażenie. We wnętrzu muzeum wielkie wrażenie robi ogromna ilość sejsmografów z bieżącymi danymi. Niebywałą atrakcją jest również Geo-cosmos – olbrzymia kula ziemska zbudowana z monitorów, które wyświetlają w oparciu o aktualne dane  z całego świata wizualizacje na temat pogody, temperatur wód oceanicznych, procesu wegetacji.

Pomimo tego iż kula zawieszona jest wysoko nad ziemią, można ją obejść dookoła dzięki specjalnej kładce lub po prostu poleżeć sobie pod nią, na przygotowanych do tego celu leżakach. Kolejną atrakcję stanowi pokaz robotów ASIMO oraz innych małych robocików, np. typu Halluc II. W muzeum można również poznać małego terapeutycznego robota- foczkę o imieniu Paro.

Miraikan poza poznaniem kosmosu daje nam możliwość zgłębiania wiedzy na temat oceanu, środowiska, medycyny, a także własnego ciała. Na każdym kroku zwiedzających wspiera sztab wolontariuszy mówiących także po angielsku. Bilet do Miraikan kosztuje jedyne 620 jenów (ok. 24 zł)- są to pieniądze zdecydowanie warte wydania!

Strona muzeum znajduje się tu.

 

źródła zdjęć: miraikan.jst.go.jp, web-japan.org

Jak opanować znaki kanji 漢字 ?

 

Znaki kanji 漢字 (czyt. kandzi), dosłownie „chińskie znaki”, jak sama nazwa wskazuje, powstały w Chinach. Najstarsze ślady starożytnych hieroglifów chińskich, wyrzeźbione na zwierzęcych kościach i skorupach żółwi, pochodzą z około 1500 roku p.n.e. Od tamtego czasu znakami kanji posługują się Chińczycy, a od pierwszego wieku naszej ery również Japończycy.

Nie jest znana dokładna liczba znaków używanych w Chinach i Japonii. Najczęściej mówi się o kilkudziesięciu tysiącach znaków chińskich, ale ile ich naprawdę powstało, nie wie chyba nikt. Na co dzień nie używa się jednak więcej niż 3 tysięcy znaków. Taka lista jest nie tylko długa, ale przede wszystkim trudna do nauczenia, wymaga poświęcenia ogromnych nakładów nauki, a przy tym bardzo łatwo jest zapomnieć to, co się już udało nauczyć.

Komputeryzacja a pisanie odręczne

Często sami Japończycy, pomimo że są narodem bardzo oczytanym i codziennie zmuszeni są do patrzenia ( i tym samym czytania)  na setki tysięcy rozmaitych napisów, nie potrafią pisać znaków. W czasach totalnej komputeryzacji życia, gdy prawie w ogóle nie pisze się ręcznie, zanika umiejętność pisania kanji odręcznie. Aby pamiętać, jak się je pisze (ważna jest kolejność i liczba kresek), trzeba po prostu często i dużo korzystać z tradycyjnej kartki i długopisu przy pisaniu po japońsku.

Sytuacje, w których Japończycy, a szczególnie ci młodsi, muszą korzystać z pomocy słowników przy pisaniu najprostszych życzeń noworocznych czy innych okazjonalnych kartek ręcznie, nie należą do rzadkości. I chociaż dziś nawet życzenia pisze się na komputerze, wybiera odpowiedni do okazji rysunek i drukuje gotową kartkę, to nawet pisanie kanji na komputerze przysparza młodym Japończykom coraz więcej kłopotów. Niedostateczna znajomość znaków powoduje, że przy zamianie hiragany na kanji wybierają złe znaki.

Lista znaków potrzebna w życiu codziennym – jōyōkanji (常用漢字)

Od czasu restauracji Meiji w 1868 roku, gdy zaczęto porównywać japoński z językami europejskimi, pojawiały się głosy, żeby zreformować język japoński, także przez ograniczenie liczby znaków. Chciano też zlikwidować kanji, a kanę (katakanę i hiraganę) zamienić na znaki rzymskie, czyli alfabet łaciński. Wszystkie zamierzenia likwidacji kanji spaliły jednak na panewce, ponieważ ogromna ilość tak samo brzmiących słów japońskich bez zapisu w kanji uniemożliwia zrozumienie pisma czy nawet mowy. Nie był to jednak zupełny koniec reform japońskieg. Po zakończeniu drugiej wojny światowej pojawił się kolejny trend zmierzający do zmniejszenia liczby kanji, który ostatecznie doprowadził do ustanowienia listy tōyōkanji (当用漢字) i jōyōkanji (常用漢字) .

Lista jōyōkanji składa się z 1945 znaków i powstała w oparciu o stworzoną zaraz po wojnie listę tōyōkanji (1850 znaków). Jest to lista podstawowych i używanych na co dzień znaków, których znajomość pozwoli na czytanie codziennej gazety, uczenie się w szkole czy załatwienie spraw w urzędzie. Każdy, kto uczy się japońskiego, rozpoczyna swoją naukę znaków właśnie od tej listy.

 

źródła zdjęć: youtube.com, tc.wangchao.net.cn, lakatan.net

Japońska technika zapamiętywania liczb – goroawase 語呂合わせ

Dziś przedstawimy technikę, która jest znana prawie wszystkim Japończykom. Jest to sposób na zapamiętanie numerów telefonów, dat, ważnych liczb itp.

Goroawase (語呂合わせ) to japońska zabawa liczbowa, gdzie podobnie brzmiące wyrazy są powiązane z literami, liczbami lub symbolami, aby nadać im nowe znaczenie. Wyrazy te mogą mieć swoje odzwierciedlenie w przesądach (np. shi – cztery, wymawia się tak samo jak shi – śmierć, dlatego ta liczba jest uważa na za pechową). Najczęściej jednak goroawase jest używane jako jedna z mnemotechnik, czyli sposób zapamiętywania.
Podstawą goroawase jest to, że każdą japońską liczbę można przeczytać na trzy sposoby: czytaniem sinojapońskim (onyomi), japońskim (kunyomi) i angielskim.
0 ma(ru), o, re(i)
1 hi(to), i(chi), wan
2 fu, bu, pu, ni, tsu(u)
3 mi, sa(n), za
4 shi, yo(n)
5 go, ko, itsu
6 mu, ro(ku)
7 na(na), shichi
8 ha(chi), ba, pa, ya, e(ito)
9 ku, kyu(u)
10 to(o), juu
. (liczba po przecinku) ten

 

 

Ważne daty

W 1192 roku shogun Minamoto Yoritomo utworzył samurajski rząd w Kamakurze. Ażeby zapamiętać tę datę Japończycy stworzyli wiersz:

Iikuni tsukuro Kamakura bakufu. / Rząd Kamakura niech buduje dobre państwo. /

Słowem kluczowym jest tu słowo iikuni, które zawiera  w sobie datę: i– ichi (1), i-ichi (1), ku- kyu (9), ni– ni (2) = 1192

Japończycy stworzyli bardzo dużo podobnych wierszyków i powiedzeń, które pomagają im zapamiętać ważne daty, Nie tylko związane z historią Japonii lecz również z historią powszechną, czyli historią całego świata ,np. datę wojny domowej w Hiszpanii:

Ikusa Mukaeru Supeinn nairan./ W Hiszpanii zaczęła się wojna domowa./

Słowa kluczowe: iikusa mukaeru, które zawierają w sobie datę: i– ichi (1), ku– kyu (9), sa– san (3), mu– w starojapońskim słowo ”sześć” (6)= 1936

Możemy również odnaleźć kilka podpowiedzi odnośnie historii Polski (II rozbiór), np.:

Hito naku sanaka ni tatsu Kosciuszko./ Kościuszko stoi pośród ludzi płaczących./

Słowa kluczowe: hito naku sanaka, które zawierają w sobie datę: hito– hitotsu (1- jedna sztuka), na– nana (7), ku– kyu (9), san– san (3)= 1793

 

Numery telefonu

Nie tylko daty można zapamiętywać w ten sposób, lecz również ważne numery telefonu, np.:

 Samui ii mushi / zimno dobry owady

sa- san (3), mu- 6, i- ichi (1), i- ichi (1), i- ichi (1), mu- 6, shi- 4 = 361 1164

Wiele firm wykorzystuje ten sposób zapamiętywania numerów telefonu w reklamach swoich usług, np.:

1. reklama kursu języka angielskiego- Mini joku tsuku. /Można dobrze się nauczyć. /

mi- 3 (liczebnik porządkowy), ni- 2, jo- yo (4), ku- kyu (9), tsu- two (2), ku- kyu (9)= 324929

2. reklama dentysty- Shiroi ha. / Biały kieł. /

shi- 4, ro- roku (6), i- ichi (1), ha-hachi (8) = 4618

 

źródło zdjęcia: prmn.jp